Wiesz o sobie o wiele mniej niż sądzisz



Co ma kebab do wymiocin?  

Podziękuj swojemu Systemowi 1. za wątpliwie piękną wizję w Twoim umyśle.  

Twój System 1. zobaczył te dwa słowa i automatycznie stworzył między nimi ciąg przyczynowo – skutkowy –> kebab wywołał wymioty. Pamiętasz, kiedy ostatnim razem nie czułeś się najlepiej i przytulałeś się do muszli klozetowej? Z pewnością wiesz, co wywołało u Ciebie ten stan i nie kojarzysz tego najlepiej. Prawdopodobnie nawet teraz na widok i wspomnienie tego smaku odczuwasz dyskomfort żołądka. Nasz umysł tak już działa, że zawsze szuka jakiegoś powiązania między sąsiadującymi słowami.  

Twój umysł jest bardzo silny. Potrafi sobie nie tylko wyobrazić jakąś sytuację na podstawie skojarzenia. Umie też wręcz zawładnąć Twoim ciałem. Czy kiedyś na jakiekolwiek skojarzenie mocniej zabiło Ci serce? Albo poczułeś paraliżujący strach? Jeśli tak, to wiesz, o czym mowa.  


Ach te skojarzenia


Wszystkiemu winne jest kojarzenie. I to nie tylko dotyczy połączenia przyczyny ze skutkiem. Spróbuj wyobrazić sobie żółte morze albo turkusowe liście - mózg od razu zapala awaryjną lampkę. Morze jest niebieskie, a liście zielone. Kojarzymy nie tylko przyczyny, ale także ich właściwości oraz kategorie, do których należą (każdy wie, że banan  to owoc).  

Kojarzenie jest jak kot, który poluje na ofiarę. Działa w milczeniu i ukryciu. 


Ostatnio poszyłyśmy z koleżankami do restauracji napić się czekolady i pogadać o ...


Wo_ _ 



Właśnie doświadczyłeś "efektu torowania". Na czym polega? Teoria mówi: zetknięcie się z dowolnym wyrazem ma natychmiastowy i wymierny wpływ na łatwość przypominania sobie wyrazów pokrewnych. Ale najprościej, są to pewne klapki na oczy lub tory, jakimi się poruszają nasze myśli za sprawą słowa, emocji lub zdarzeń. W tym przypadku "napicie się czekolady" zaowocowało u Ciebie skojarzeniem ze słowem "woda", a nie "wola" czy "wolt"… teraz rozumiesz? Możliwe też, że nagle przypomniało Ci się o piciu i zaraz sięgniesz po szklankę wody. 


"Myśli i słowa..."


Ale to nie koniec zabawy. Torować można wszystko, nawet poprzednie torowanie. Dotyczy ono każdego aspektu naszego życia. Zobrazujmy to. 



Zmarszczki 

Łysina 

Siwe włosy 

Emerytura 

Reumatyzm 



A teraz wstań i sięgnij po coś z półki. Zrobiłeś to w normalnym tempie czy jednak ciut wolniej? Jak wykazują badania, nawet przeczytanie słów kojarzących się ze starością powoduje, że czujesz się starzej i wykonujesz normalne czynności wolniej. Profesjonalnie nazywa się to "efektem Florydy".  Nie pytaj nas, skąd się wzięła ta nazwa. Też chcemy wiedzieć :D

Czy torowanie może wpływać na nasze myśli i odczucia? Oczywiście, że tak.  

Słuchasz prezentacji. Jest ciekawa, ale krzesła są trochę niewygodne, więc krzyżujesz ręce. Automatycznie komfort wzrasta. Niestety jednocześnie Twoja uwaga maleje. Prezentacja przestaje ci się podobać.  

W tym przypadku za torowanie odpowiada skrzyżowanie rąk. Choćbyś słuchał najciekawszej prezentacji, to Twój umysł i tak splecie Ci figla. Postawa zamknięta (skrzyżowane ręce) zamyka Twój umysł - Twoja uwaga spada, nie możesz się skupić. A godzinę po prezentacji nie pamiętasz z niej nic.  


Koniec żartów


Sprawa jest poważniejsza niż mogłoby się wydawać. Torowanie dotyka nawet naszych wyborów, nawet tych bardzo życiowych. Dajmy przykład. Panuje w naszym społeczeństwie przekonanie, że kariera jest najważniejsza i ludzie są gotowi poświęcać dla niej coraz więcej. Kariera to pieniądze, a pieniądze torują egoizm.  

Powróćmy na chwilę do czasów szkolnych. Pamiętasz Lady Makbet? Postać dosyć mroczna. Nie wspominamy o niej tylko dlatego, żeby pochwalić się, że pamiętamy coś z polskiego. Chcemy wyjaśnić, na czym polega "efekt Lady Makbet".  

 Pomyśl o jakimś zachowaniu, które "bruka duszę".  

A teraz uzupełnij poniższe luki: 


MY_IE      M_ O 


I co ci wyszło? "Mycie" i "mydło"? Według badań, sama myśl o niegodziwym uczynku powoduje chęć oczyszczenia lub bardziej dosłownie umycia. Działa to tak dokładnie, że jeżeli pomyślałeś o dźgnięciu kogoś nożem, to chcesz umyć ręce.  


Chcę się bronić!


Czy można jakoś bronić się przed torowaniem? Możesz być na to bardziej wyczulony, ale szczepionki nie ma. Nie można uciec przed torowaniem, bo żyjemy w społeczeństwie, które wywiera na nas wpływ na każdym kroku. A, jak już wiesz, System 1. jest bardzo uległy. 


Ale! Torowanie można wykorzystać na swoją korzyść. Następnym razem, kiedy będzie ci źle na duszy, zmuś się do uśmiechu. Nostalgia ucieknie niczym tramwaj.

Komentarze

  1. Wyobraziłam sobie żółte morze i turkusowe liście - i to od razu po przeczytaniu tych słów, brak lampki. Czy wszystko ze mną ok? ;)

    Poza tym bardzo ciekawy tekst! Cieszę się, że na niego trafiłam!

    OdpowiedzUsuń
  2. Fajnie napisane i fajnie objasnione :)

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz